„Noc ciemna jest synonimem duchowego procesu" – pisał św. Jan od Krzyża, XVI-wieczny mistyk i Doktor Kościoła, który jako pierwszy opisał i nazwał to głębokie duchowe doświadczenie. To właśnie on wprowadził do języka duchowości chrześcijańskiej pojęcie „ciemnej nocy duszy", które do dziś fascynuje i niepokoi wielu wierzących.