Dokąd udał się św. Mateusz po Wniebowstąpieniu Jezusa?
Apostoł, dalekie podróże i opowieść o królu: co wiemy z Pisma Świętego, a co jest późniejszą tradycją?
Od komory celnej do misji na krańcach świata
Ewangelia pokazuje Mateusza przy pracy poborcy podatków. Jezus zwraca się do niego z prostym wezwaniem: „Pójdź za Mną” (Mt 9,9). Mateusz wstaje i zaczyna nową drogę. A co stało się z nim po Wniebowstąpieniu Chrystusa?
Tutaj historia staje się mniej pewna. Nowy Testament wymienia apostołów zebranych po odejściu Jezusa (Dz 1,13), ale nie opisuje dalszych podróży Mateusza. Pozostałe opowieści pochodzą przede wszystkim z tradycji i późniejszych tekstów hagiograficznych.
Historia, znaczenie i przesłanie
1. Co można ustalić na podstawie Biblii?
Mateusz należał do Dwunastu. Ewangelista wiąże jego powołanie z odejściem od dawnego zajęcia i pójściem za Jezusem. Uczniowie otrzymali zadanie głoszenia Ewangelii wszystkim narodom (Mt 28,19–20).
Jednak Pismo Święte nie podaje nam mapy podróży Mateusza ani wiarygodnej daty jego śmierci. Warto rozpocząć właśnie od tego rozróżnienia.
2. Czy głosił Ewangelię wśród Żydów?
Wczesna tradycja chrześcijańska wiąże Mateusza z nauczaniem skierowanym do wspólnot żydowskich. Starożytni autorzy przekazują jednak różne szczegóły o długości i kolejności jego działalności.
Tradycja kościelna przypisuje Mateuszowi także pierwszą Ewangelię. Dzisiejsze badania nad autorstwem i redakcją tekstu biblijnego wymagają większej ostrożności niż proste utożsamienie każdej tradycji z bezspornym faktem.
3. A co z tajemniczą Etiopią?
W licznych późniejszych przekazach pojawia się nazwa „Etiopia”. Nie należy automatycznie rozumieć jej jako współczesnego państwa w Afryce. W starożytnych i średniowiecznych tekstach nazwy geograficzne bywały używane szerzej lub inaczej.
Niektórzy autorzy wiązali obszar misyjny Mateusza z regionami na południe od Morza Kaspijskiego; inne tradycje wymieniają Persję, Partię lub Syrię. Historycy nie potrafią jednoznacznie potwierdzić trasy.
Czy wiesz, że?
Mateusz bywa utożsamiany z celnikiem Lewim z Ewangelii Marka i Łukasza. Identyfikacja ta jest tradycyjna; same teksty biblijne posługują się różnymi imionami.
4. Skąd opowieść o księżniczce i królu?
Późna legenda, znana między innymi ze Złotej legendy, opowiada o księżniczce Ifigenii, która po nawróceniu postanowiła poświęcić życie Bogu. Nowy władca, Hirtakus, chciał poślubić ją wbrew jej decyzji.
Według tej opowieści Mateusz stanął w obronie jej wyboru, za co król polecił go zabić. To sugestywna opowieść o wierności i wolności sumienia, ale nie źródło, na podstawie którego można z pewnością odtworzyć wydarzenia I wieku.
5. Czy wiemy, jak zmarł Mateusz?
Tradycje dotyczące męczeństwa Mateusza są różne, a niektóre wczesne świadectwa im przeczą. Nie ma dostatecznych podstaw, aby z pełną pewnością podać okoliczności jego śmierci.
Nie umniejsza to czci dla świętego. W chrześcijaństwie najistotniejsza jest jego odpowiedź na wezwanie Jezusa i świadectwo apostolskiej misji.
Myśl na dziś
Nie znamy wszystkich szczegółów życia apostołów. Znamy jednak wezwanie, które zmieniło Mateusza: pozostawić dawne bezpieczeństwo i pójść za Jezusem.
Wprowadź to w życie
Zastanów się, jaki jeden nawyk albo przyzwyczajenie zatrzymuje cię dziś przed odważniejszym pójściem za Chrystusem.
Kontynuuj drogę
Wieczorem zapytaj: czy szukam w historii świętych tylko niezwykłych przygód, czy również odwagi do przemiany własnego życia?
Modlitwa
Święty Mateuszu, apostole Chrystusa, ucz nas odpowiadać na Jego wezwanie, wybierać prawdę i pozostać wiernymi Ewangelii. Amen.
