Święty Benedykt

Benedykt urodził się w rzymskiej szlachcie w Nursji, w środkowej Italii, około 100 mil na północny wschód od Rzymu. Jego ojciec był prefektem zachodniego Cesarstwa Rzymskiego, które upadło pod naporem barbarzyńców dekadę przed jego narodzinami. Miał siostrę bliźniaczkę o imieniu Scholastyka, która również została świętą. Jako młodzieniec Benedykt został wysłany do Rzymu na studia. Jednak szybko rozczarował się powszechną niemoralnością i nieporządkiem, szczególnie wśród kolegów z klasy. W wieku dwudziestu lat, aby znaleźć spokój duszy i uniknąć pułapek, w które wciągnęło wielu jego rówieśników, przeprowadził się na wieś do miasta Affile, około czterdziestu mil od Rzymu. Towarzyszyła mu jego pielęgniarka, która opiekowała się nim jak matka. Zamieszkali z kilkoma cnotliwymi mężczyznami w kościele św. Piotra. Będąc tam, jego pielęgniarka przypadkowo rozbiła naczynie używane do przesiewania pszenicy i była zrozpaczona. Będąc świadkiem tego, Benedykt cudownie naprawił naczynie i zwrócił je jej. Wieść o cudzie rozeszła się szybko i Benedykt stał się tematem rozmów w mieście.

Benedykt nie był zainteresowany pochwałami ludzi; szukał tylko świętości. Zostawiając swoją piastunkę, przeniósł się bliżej miasta Subiaco i zamieszkał w jaskini. Nieopodal spotkał świętego mnicha Romanusa, którego Benedykt konsultował po duchową poradę. Za namową Romanusa Benedykt przyjął habit zakonny i przez następne trzy lata żył w jaskini jako pustelnik. Romanus odwiedzał go często, przynosząc mu jedzenie w razie potrzeby. Jako pustelnik Benedykt modlitewnie starał się wykorzenić wszelki grzech ze swojego życia, zwłaszcza trzy pokusy powszechne dla większości mężczyzn: „pokusę samopotwierdzenia i pragnienie postawienia siebie w centrum, pokusę zmysłowości i wreszcie pokusę gniewu i zemsty” (Papież Benedykt XVI, Audiencja Generalna, 9 kwietnia 2008).

Po pokonaniu tych pokus, Benedykt został zaproszony przez grupę miejscowych mnichów, aby zostać ich opatem. Niechętnie się zgodził, uznając, że jego forma życia religijnego ostro kontrastowała z ich. Po krótkim czasie jako opat, mnisi tak mu się sprzeciwili, że według legendy próbowali go zabić, zatruwając jego wino. Kiedy Benedykt pobłogosławił wino, szkło rozbiło się, a plan wyszedł na jaw. Niedługo potem Benedykt opuścił mnichów i wrócił do swojej jaskini, zanim wyszedł, aby założyć klasztory w okolicy w ciągu kolejnych lat. Wielu podziwiało go i było pociąganych jego radykalnym sposobem życia, podczas gdy inni zazdrościli mu i pragnęli jego życia. Mówi się, że dzięki jego interwencji miało miejsce wiele cudów, takich jak wskrzeszenie mnicha z martwych, uzdrowienie chłopca, przewidywanie przyszłych wydarzeń, rozmnożenie jedzenia i wina, wypędzanie demonów i chodzenie po wodzie.

Po założeniu dwunastu małych klasztorów w rejonie Subiaco, Benedykt poczuł, że nadszedł czas na nowy początek. Jeden z miejscowych księży próbował go otruć i był nieustępliwy w swoich prześladowaniach. Wysłał nawet nagą kobietę do jednego z klasztorów Benedykta, aby skusić jego i mnichów. Oprócz tych prześladowań, niektórzy mnisi uznali jego styl życia za trudny, a miejscowi byli bardziej zafascynowani opowieściami o jego cudach niż jego oddaniem Bogu. Dlatego też przeniósł się około sześćdziesięciu mil na południowy wschód na szczyt góry Monte Cassino, gdzie w wieku pięćdziesięciu lat założył swój najsłynniejszy klasztor.

Po przybyciu na Monte Cassino Benedykt zastał świątynię zbudowaną dla rzymskiego boga Apolla. Zniszczył ją, zbudował na jej miejscu dwie kaplice, a następnie w pobliżu zbudował klasztor. Wcześniej większość klasztorów składała się z luźno powiązanych pustelników żyjących niezależnie, ale także w pewnym stopniu wspólnotowo. Widząc upadek tej formy monastycyzmu w Subiaco, Benedykt przyjął nowe podejście. Zamiast kilku mniejszych klasztorów zbudował jeden duży klasztor, w którym mogło mieszkać wielu mnichów. Napisał regułę, później znaną jako „Reguła świętego Benedykta”, która kierowała jego nowo założonym klasztorem na Monte Cassino i ostatecznie stała się normatywną regułą zachodniego monastycyzmu na następne 1500 lat. Stąd też św. Benedykt jest często nazywany „Ojcem zachodniego monastycyzmu”.

„Reguła” składa się z siedemdziesięciu trzech krótkich rozdziałów, które dotyczą zarówno duchowych, jak i administracyjnych aspektów zdrowego klasztoru. Reguła przedstawia wytyczne dotyczące życia monastycznego, szczególnie w obszarach stabilności, nawrócenia, posłuszeństwa, modlitwy, pracy, życia wspólnotowego, gościnności i pokory. Reguła bierze pod uwagę fakt, że większość mnichów podlegających Regule nie angażowała się w ekstremalne pokuty ani inne radykalne charyzmaty. Zamiast tego Reguła promuje zrównoważone życie wspólnotowe, w którym poszczególni mnisi mogą odkryć codzienny rytm modlitwy, pracy i nauki sprzyjający głębszemu i osobistemu powołaniu do świętości.

Podczas gdy Benedykt zakładał swoją wspólnotę w Monte Cassino, jego siostra, Scholastyka, pomagała w założeniu klasztoru dla kobiet. Jest prawdopodobne, że Benedykt odegrał rolę w tym założeniu, a jego Reguła kierowała codziennym życiem zakonnic. Benedykt i Scholastyka pozostali blisko aż do jej śmierci, którą przepowiedział. Po jej śmierci Benedykt miał wizję Scholastyki zabranej do nieba. Przywiózł jej ciało z powrotem do Monte Cassino, gdzie została pochowana w jego przyszłym grobie, który nadal dzielą.

Po mniej niż dziesięciu latach na Monte Cassino Benedykt zmarł, ale jego wpływ na Kościół i całą Europę dopiero się zaczynał. Klasztory w całej Europie, kierowane Regułą św. Benedykta, rozwinęły się w ważne ośrodki edukacji, medycyny, kultury i rozwoju społecznego. Z tych klasztorów narodziły się uniwersytety. Klasztory pomogły zachować starożytne teksty, ustabilizować wspólnoty, wpłynąć na szlachtę i przyciągnąć wielu do Chrystusa. Ich liturgie rozkwitły i wpłynęły na szerszy Kościół, czyniąc wiele z tych klasztorów głównymi nauczycielami modlitwy i kultu. Z tych powodów wielu odnosiło się do św. Benedykta nie tylko jako do ojca monastycyzmu, ale także ojca współczesnej Europy, biorąc pod uwagę wpływ, jaki klasztory stosujące jego Regułę miały na Europę i cały świat. Z tego powodu papież Paweł VI ogłosił św. Benedykta patronem Europy w 1964 roku.

Kiedy czcimy tę ważną postać w historii Kościoła i świata, zastanówmy się nad jego skromnymi początkami. Był świadkiem niemoralności swoich czasów i uciekł od tych pokus, aby przyjąć życie w świętości. W tamtym czasie trudno byłoby mu pojąć wpływ, jaki wywarłby na całą Europę, a w zasadzie na cały świat przez wiele kolejnych stuleci. Zastanów się nad faktem, że Bóg wzywa cię również do ucieczki od grzechu i przyjęcia życia w świętości. Kiedy to się stanie, Bóg może dokonać wielkich rzeczy przez ciebie w sposób, którego nigdy nie pojmiesz. Podążaj za przykładem św. Benedykta i oddaj się świętemu codziennemu życiu, a Bogu pozwól, aby cię użył tak, jak On chce.